Beweegbox
Aanleiding
Tijdens een ziekenhuisopname liggen of zitten patiënten meer dan nodig is. Bewegen heeft positieve effecten, zoals het behoud van zelfstandigheid in dagelijkse activiteiten, een lager risico op complicaties, een kortere opnameduur en minder zorgbehoefte na ontslag. Bewegen heeft ook een positieve invloed op je geestelijke gesteldheid en mentale veerkracht.
Diverse factoren belemmeren patiënten om te bewegen tijdens de ziekenhuisopname. Een van deze factoren is het gebrek aan beweegmogelijkheden voor patiënten die bedlegerig zijn of in isolatie moeten verblijven. De Beweegbox is een van de interventies in het kader van “Bewegen tijdens je opname” en aanvullend aan de andere. Hij bevat ook de Beweegwaaier.
Doel
Onze belofte is: ter preventie van de negatieve effecten van inactiviteit stimuleren, faciliteren en verleiden we patiënten om meer in beweging te komen. Met de Beweegbox bieden we patiënten handvaten om zelfstandig aan hun spierkracht en conditie te werken. De Beweegbox kan gebruikt worden zonder ondersteuning van zorgverleners en kan ook gebruikt worden door patiënten die de kamer niet mogen of kunnen verlaten.
Aanpak
In de Beweegbox zitten twee gewichtjes van 1 kg., een elastieken weerstandsband, een folder met informatie over het belang van bewegen en de Beweegwaaier. De beweegwaaier is een geplastificeerd oefenprogramma waar de patiënt zelfstandig mee aan de slag kan om aan spierkracht en conditie te werken. Het biedt oefeningen aan op verschillende niveaus.
Patiënten mogen de elastieken weerstandsband en de folder mee naar huis nemen. In de folder staat een QR-code. Als patiënten deze thuis scannen krijgen ze een oefenprogramma te zien waarmee ze thuis verder aan hun herstel kunnen werken.
Patiënten krijgen de Beweegbox tijdens het opnamegesprek. Daarna heeft hij een vast plekje bij het bed van de patiënt, in het zicht. De afdelingsassistent zorgt na elke opname voor reiniging van de Beweegbox, de Beweegwaaier en de gewichtjes. Daarna wordt hij bijgevuld en klaargezet voor het volgende opnamegesprek.
Het idee om een Beweegbox te maken hebben we stap voor stap ontwikkeld op verpleegafdeling Medische Oncologie en Hematologie (A5). We vroegen steeds feedback van patiënten die prototypes uitprobeerden en van medewerkers. Er is geëxperimenteerd met mogelijke inhouden van de box, steeds met enkele patiënten. Een flesje water viel af, een tasje werd een box. De beste plek om de Beweegbox te bewaren blijft een lastig punt op krappe kamers.
De afdeling Fysiotherapie heeft de oefeningen geselecteerd. Ook van de Beweegwaaier waren de eerste prototypes eenvoudig. De definitieve Beweegwaaier is geplastificeerd en schoon te maken. In de toekomst kan hij aangevuld worden met andere oefeningen die per populatie geselecteerd kunnen worden.
Bij de implementatie op verpleegafdeling A5 hebben we ons vooral op de verpleegkundigen gericht: een introductie in het team, een klinische les, het inbouwen in het opnamegesprek en regelmatig aandacht vragen voor het stimuleren van patiënten om de Beweegbox te gebruiken.
De aanschaf van Beweegboxen voor A5 is grotendeels bekostigd met het prijzengeld van de Oncocare Challenge dat de projectgroep won met het voorstel hiervoor.
Resultaat
De Beweegbox wordt door een deel van de patiënten heel fanatiek gebruikt. Een ander deel gebruikt de Beweegbox echter niet omdat hij niet in het zicht staat of doordat hij door zorgverleners onvoldoende onder de aandacht gebracht is.
Ons voorstel naar de toekomst is daarom om niet alle patiënten standaard een beweegbox aan te bieden, maar om per afdeling 6 stuks aan te schaffen die gericht ingezet kunnen worden bij patiënten die hier baat bij hebben. Zo kunnen deze patiënten zelfstandig aan hun herstel werken en kost het de zorgverlener relatief weinig tijd.
Met dank aan: Heidi van Ojik, Robbert Nelissen, Astrid Demandt, Ingeborg Vriens, Hanneke van Dijk - Huisman, Erwin Vanderhoeft, Elske Heeren, Bianca Wauben, Viony Rutten. I.s.m. Grafische Dienstverlening. Dank ook aan de organisatie van de Oncocare Challenge 2020.
Wie neemt het initiatief uit het over?
Dit is een initiatief ter inspiratie voor elke afdeling!
Meer weten? Heidi van Ojik (arts Hematologie), Hanneke van Dijk - Huisman (zorginnovator Bewegen)