24 juli 2023
Innoveren kun je versnellen door samenwerking en gebruik te maken van elkaars kennis. Dit zou vaker moeten gebeuren en vooral over de sectoren heen. Dat vinden Evelyn Croonen, programmamanager van het Zorginnovatielab Maastricht UMC+ en Mathilde Pelder, adviseur technologie bij InteraktContour en tijdelijk gedetacheerd aan het MUMC+. In hun geval betreft dit het uitwisselen van kennis over de adoptie van technologie tussen de kortdurende zorg van het ziekenhuis en de langdurige zorg voor mensen met niet-aangeboren hersenletsel. Sectoroverschrijdende samenwerking versnelt niet alleen de innovatie, maar daar komt bij: "Cliënten en patiënten denken helemaal niet in sectoren."
Ik werd warm ontvangen en kon meteen aanschuiven en meedoen met het brainstormen," vertelt Mathilde Pelder over haar detachering bij het Zorginnovatielab MUMC+. "Als je gelijk al mag meekijken, meedenken en meedraaien, ga je een mooie chemie krijgen." Ongewoon is deze samenwerking op het eerste gezicht wel, aangezien het sectoroverschrijdend is. Mathilde is als adviseur technologie werkzaam bij Interakt-Contour in Nunspeet, een organisatie voor mensen met niet-aangeboren hersenletsel. De gehandicaptensector (VG-sector) is ingericht voor langdurige zorg, terwijl het ziekenhuis zich toch vooral richt op kortdurende zorg.
Uitwisseling ervaringen met adoptie van technologie
"Het doel van de samenwerking was vooral om van elkaar te leren", legt Evelyn uit. "Je kijkt hoe en waarin je beide sectoren kunt versterken. Vaak is de kennis bij de een verder dan de ander." Een meer specifieke aanleiding was het uitwisselen van ervaringen met het opzetten van een uitleenservice. Dit is een soort bibliotheek vol met nieuwe technologie, die gratis en vrijblijvend geleend kunnen worden. "Cliënten kunnen op een laagdrempelige manier kennismaken met technologie, deze uitproberen en als dit nut heeft dit ook zelf aanschaffen. Ik ben komen kijken hoe een uitleenservice hier kan worden geprobeerd vanuit onze ervaringen van de afgelopen jaren."
Slim (zieken)huis
Kennisdeling betreft ook de uitwisseling van verschillende soorten technologie. De interesse vanuit het ziekenhuis ging volgens Evelyn vooral uit naar bewezen technologieën in de VG-sector. "Daar draait het om zelfredzaamheid en goed en zelfstandig wonen ondanks beperkingen. We wilden weten of er producten bij zaten die buiten ons blikveld vallen en waarvan onze patiënten misschien kunnen profiteren. Die interesse leeft vanuit het MUMC+, dat bezig is met de inrichting van het slimme ziekenhuis en de inzet van domotica (huisautomatisering). De intersectorale vraag was: missen wij iets? Zien wij belangrijke innovaties over het hoofd?"
Verbreed blikveld
Een ander groot voordeel van intersectorale samenwerking is dat het leidt tot een verbreding van het blikveld, vinden beiden. Het is letterlijk out of the box denken. Mathilde geeft het voorbeeld van beeldbellen in combinatie met de gelijktijdige meting van de luchtkwaliteit. Dit is al mogelijk in de VG-sector. "Dat was een eyeopener voor een medewerker van het Zorginnovatielab. Het kan namelijk ook nuttige informatie zijn voor een longarts, die een patiënt via thuismonitoring in de gaten houdt. Misschien herstelt zijn patiënt wel slecht, omdat hij nooit een raam openzet." Kortom: kijk breed!
Vloersensoren
Wat heeft de samenwerking concreet opgeleverd? Allereerst worden een aantal slimme toepassingen meegenomen bij de planning van de patiëntenkamers van de toekomst, vertelt Evelyn. Je kunt dan denken aan al bestaande technologie als automatisering van de airco, gordijnen en verlichting. Mathilde geeft als voorbeeld van een slimme woning vloersensoren, die aangeven of mensen lopen, waar ze lopen en of looppatronen veranderen. "Zo is vast te stellen of iemand veel in bed blijft of gevallen is. Het kan zelfs laten zien of een patiënt blaasontsteking heeft. Iemand gaat dan vaker naar het toilet en sloft misschien meer dan anders. In dat geval helpt het de cliënt maar kan het ook werkbesparend zijn." Ook is gestart met een uitleenservice voor technologie die de werkdruk verlicht. Binnenkort is er een pilot met een technologie, die verpleegkundigen helpt de rug te ontlasten bij het aantrekken van steunkousen.
Patiënten worden cliënten
Intersectorale samenwerking zal in de toekomst alleen maar meer winst geven, omdat de VG-sector en het ziekenhuis steeds meer naar elkaar toe bewegen, denken beiden. Zo krijgt de VG-sector volgens Mathilde meer te maken met een doelgroep, die ouder wordt en mensen die minder goed kunnen doorstromen naar verpleeghuizen. De cliënten worden patiënten, waardoor de zorg verandert en ook zwaarder wordt. Van de andere kant richt het ziekenhuis zich steeds meer op preventie en zorg voor een langere termijn. De focus wordt verlegd naar gezondheid en vitaliteit. Patiënten worden eerder cliënten. Evelyn: "Je denkt dan eerder aan het draaien aan andere therapeutische knoppen als een ziekenhuisopname of polibezoek. Misschien kan een sociaal netwerk iemands probleem oplossen."
Beste producten
Creëer meer samenwerking, dat is de boodschap die beiden aan hun collega's willen meegeven. Evelyn: "Ga in elkaars keuken koken." En begin hier al volgens Mathilde in een vroeg stadium mee. "Wees nieuwsgierig naar elkaars werkwijze en peil met regelmaat de ontwikkelingen in andere sectoren. Matchen deze met die in de eigen sector? Er zijn vaak vergelijkbare problemen, maar ga deze niet binnen de eigen sector proberen op te lossen. Vlieg een probleem aan vanuit verschillende sectoren, wissel uit wat al eens is geprobeerd en gebruik ook elkaars beste producten om zelf als organisatie te transformeren."
Schotten wegnemen
Beiden zijn door hun samenwerking over de sectorgrenzen heen nog bewuster geworden van het sectordenken in de zorg en de obstakels die dit opwerpt. Er zijn nog te veel dingen sectoraal geregeld. Dat is niet in het belang van cliënten en patiënten. Mathilde: "Zij denken helemaal niet in sectoren. Hoe dichter we de sectoren bij elkaar laten komen hoe vager de afscheidingen en dat is alleen maar goed voor de mensen waar het om gaat." Evelyn: "Er mogen dan ook nog meer schotten worden weggenomen, zodat de patiënt, of liever de mens, bij de route die hij loopt door zijn leven minder afhankelijk is van separate regelingen."
Wees nieuwsgierig naar elkaars werkwijze en peil met regelmaat de ontwikkelingen in andere sectoren."