7 oktober 2024
Het Zorginnovatielab zet zich actief in om het werk op de poli- en functieafdelingen van het Maastricht UMC+ (met zo’n 500.000 polikliniekbezoeken per jaar) te verlichten. Het meetcentrum is hier een uitstekend voorbeeld van. Na twee succesvolle pilots - de eerste met de zelfmeetkiosk en de tweede met een bemand meetcentrum - is er nu een gedegen vervolgplan. Ook is er al gevraagd om voldoende ruimte in de nieuwbouw van het ziekenhuis te reserveren.
Het meetcentrum is een nieuw concept - in ontwikkeling - waarbij voorafgaand aan het consult de vitale waardes van de patiënt worden gemeten via een zelfmeetkiosk of doktersassistente. De arts heeft deze informatie dan al beschikbaar, zodat de volle tijd van het consult aan de patiënt en zijn/haar gezondheidsprobleem kan worden besteed.
Hoe het begon
Anne Deckers van team Zorginnovatielab werkt al enige tijd aan het verkorten van toegangstijden voor patiënten. Een veelvoorkomend probleem in de Nederlandse gezondheidszorg, zeker in com- binatie met krapte op de arbeidsmarkt. ‘Takendelegatie’ wordt altijd als eerste optie genoemd. ‘Slimmer organiseren’ als tweede. De taak van het Zorginnovatielab is om te onderzoeken of arbeidsbesparende technologie wellicht een oplossing kan zijn. “Toen de zelfmeetkiosk in beeld kwam, leek het ons meteen een interessante optie: binnen 3,5 minuut heb je de zeven vitale functies gemeten en krijg je als patiënt een papiertje met de actuele waardes mee. Natuurlijk gaan we ervoor zorgen dat die informatie straks ook direct in het EPD opgenomen wordt.”
Innoveren is niet vanzelfsprekend voor iedereen, maar de meeste artsen zijn nu al heel blij met het meetcentrum
Samen wordt het zoveel beter
Het bedenken, het opzetten, het uitwerken en het uitproberen bij pilot meetcentrum werd gaandeweg een schoolvoorbeeld van constructief en enthousiast samen optrekken, meedenken en meewerken. Steeds meer partijen haakten aan. Het team Data to Care dacht bijvoorbeeld mee over het opnemen van de meetgegevens in de zorginformatiebouwstenen (de ZIB’s). Annelies Linssen, manager poli- en functieafdelingen: “In een groot ziekenhuis als het onze zie je nog wel eens dat het door de vele betrokken partijen en ieders belangen soms ingewikkeld wordt om innovaties door te voeren. Bij dit project Meetcentrum is het omgekeerde het geval: we zijn juist samen aan het werk voor de patiënt, de zorgprofessionals én voor het ziekenhuis. Dan kunnen mooie dingen gebeuren!
We gaan gewoon beginnen
Nu er een definitieve ‘go’ is, gaat het ‘team meetcentrum’ zo snel mogelijk beginnen. Evelyn Croonen is programmamanager van het Zorginnovatielab: “Ondanks de nodige hordes en uitdagingen als verbouwen, verhuizen en een nieuw EPD kiezen we bewust voor ‘gewoon beginnen’. Maar dan wel met de basis: een meetcentrum ‘light’, op een tijdelijke plek en in een flexibele setting. Dat dat betekent dat we op de achtergrond slim moeten schakelen en hier en daar creatieve - al dan niet tijdelijke - oplossingen moeten bedenken, nemen we op de koop toe. Staat de basis eenmaal, dan pakken we stap voor stap door met optimalisatie en uitbreiding. Dat is hoe innovatie eigenlijk altijd gaat: maak een eerste versie, verbeter deze en optimaliseer het vervolgens tot een mooi eindproduct.”
Het meetcentrum moet er gewoon komen, we hebben alvast 100m² gevraagd in de nieuwbouw
Uiteraard is er veel aandacht voor het zorgvuldig aanpassen van de processen. Essentieel voor interne acceptatie is immers dat het van begin af aan lekker loopt. Zie hier een paar van de items op het ‘to-do-lijstje’:
- Afspraken meetcentrum én polibezoek automatisch koppelen
- Brief aan patiënten duidelijk en uitnodigend maken
- Zelfmeetkiosk optimaliseren
- Vrijwilligers inzetten bij zelfmeetkiosken?
- Snelle doorstroming meetcentrum
- Op termijn: maatwerk voor elk specialisme
- Protocollen: wat moet, bijvoorbeeld, de orthopeed met het signaaltje ‘hoge bloed- druk’?
Ervaring uit de pilot praktijk
Corine, al 32 jaar verpleegkundige bij interne geneeskunde (B5), was één van de meters en wegers bij de pilot van het meetcentrum. “Je merkte dat door het persoonlijke onthaal - een praatje, een grapje - de mensen net iets relaxter door naar de arts gingen. De algemene tendens was ‘goed idee, slim bedacht’ en ‘liever een meting te veel, dan eentje te weinig’. Tijdens de pilot voerden wij de gegevens nog handmatig in, in het zorgpad meetcentrum. Ik heb begrepen dat die informatie straks automatisch wordt overgezet in het EPD, dat is wel zo handig.
De reumatologen waren vanaf het begin erg enthousiast. De overige artsen van interne geneeskunde keken het in eerste instantie even aan. Maar gaandeweg begonnen zij ook de meerwaarde te zien. Ze kwamen bijvoorbeeld vragen of we ook de buikomvang konden meten of een hartfilmpje konden maken. Helaas, dat konden we niet regelen. Nóg niet in elk geval. Voor mij was de pilot meetcentrum de start van het re-integratietraject na mijn burn-out. Het was een beetje pionieren, we moesten veel zelf uitzoek- en, oppakken en regelen. Dat past wel in mijn straatje. Achteraf gezien zijn het vooral die uitdagingen geweest die me echt hebben geholpen om mijn werk weer op te pakken."
Samen kom je verder!
De pilots voor het meetcentrum en de zelfmeetkiosk zijn begeleid vanuit het Zorginnovatielab van het Maastricht UMC+. Dé innovatiehub van het Maastricht UMC+ waar out-of-the-box denkers experimenteren met oplossingen voor uitdagingen in de zorg.
In deze pilots werkten zij nauw samen met collega’s van het project Data to Care en van de poliklinieken en functieafdelingen. Zo wordt er samengewerkt aan betere zorg, vanaf het eerste idee tot en met de uiteindelijke implementatie.